Học quay phim cơ bản giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng như xác định thể loại video, xây dựng ý tưởng, nắm vững nền tảng kỹ thuật, bố cục và ngôn ngữ hình ảnh, cách quay dựng thực chiến. Nhờ đó, bạn tự tin sản xuất vlog, video review, TVC hay các dạng video khác cho từng nền tảng mạng xã hội một cách bài bản và thu hút.

Phân loại và xây dựng ý tưởng trước khi quay phim

Việc xác định thể loại sẽ quyết định phong cách quay. Ví dụ, quay Vlog/Tài liệu sẽ tập trung vào sự chân thực, nội dung truyền tải, thường dùng góc máy đơn giản.

Trong khi đó, quay phim ngắn hoặc TVC quảng cáo lại tập trung vào cảm xúc, nghệ thuật và yêu cầu cao hơn về bố cục, ánh sáng. Sau khi xác định mục đích, bạn cần lập danh sách các cảnh quay cần thiết.

Đây là một bảng liệt kê chi tiết từng cảnh (số thứ tự, góc máy, cú máy, hành động) để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ ý tưởng nào và tiết kiệm tối đa thời gian trên hiện trường.

Storyboard là công cụ giúp hình ảnh hóa ý tưởng của người sản xuất. Đó là một chuỗi các hình vẽ sơ đồ đơn giản, mô tả thứ tự cảnh quay, góc máy và chuyển động của chủ thể. Việc này giúp bạn và ekip hình dung rõ ràng về sản phẩm cuối cùng.

Kỹ thuật khi học quay phim cơ bản

Bộ ba phơi sáng là 3 thông số vàng (Shutter Speed, Aperture, ISO) hoạt động tương hỗ, quyết định chất lượng ánh sáng, độ sắc nét và chuyển động của video.

Tốc độ màn trập (Shutter Speed)

Tốc độ màn trập quyết định thời gian cảm biến nhận ánh sáng và ảnh hưởng trực tiếp đến độ nhòe chuyển động của vật thể.

Luật 180 độ là nguyên tắc vàng để có thước phim cinematic (phim điện ảnh). Bạn phải thiết lập tốc độ màn trập bằng 2 lần Frame Rate (tốc độ khung hình):

– Nếu bạn quay ở 24fps (khung hình/giây – chuẩn phim điện ảnh), Shutter Speed lý tưởng là 1/48s (hoặc làm tròn thành 1/50s).

– Nếu bạn quay ở 30fps (chuẩn TV, YouTube), Shutter Speed là 1/60s.

– Nếu bạn quay Slow Motion ở 60fps, Shutter Speed là 1/125s.

Khẩu độ (Aperture)

Khẩu độ (ký hiệu f/) là độ mở của ống kính, quyết định lượng ánh sáng đi vào và kiểm soát độ sâu trường ảnh. Khẩu độ càng mở lớn (số f/ càng nhỏ, ví dụ f/2.8), vùng rõ nét càng hẹp, tạo hiệu ứng xóa phông.

Đây là bí quyết để làm nổi bật chủ thể, tăng tính nghệ thuật cho video. Ngược lại, khẩu độ càng đóng nhỏ (số f/ càng lớn, ví dụ f/11), toàn bộ khung cảnh từ gần đến xa sẽ rõ nét (thường dùng để quay phong cảnh).

Độ nhạy sáng (ISO) và cân bằng trắng (White Balance)

Nguyên tắc ISO: ISO quyết định độ nhạy sáng của cảm biến. Luôn giữ ISO ở mức thấp nhất có thể (thường là 100 hoặc 200) để đảm bảo video không bị noise (hạt nhiễu), đặc biệt là trong môi trường thiếu sáng. Chỉ tăng ISO khi không thể tăng Shutter Speed hoặc mở Khẩu độ.

Cân bằng trắng (White Balance – WB): WB (đo bằng độ Kelvin) quyết định màu sắc tổng thể của video. Bạn nên thiết lập thủ công (Manual WB) thay vì để Auto.

Điều này đảm bảo màu sắc video nhất quán khi ánh sáng thay đổi (ví dụ quay ngoài trời có mây hoặc nắng gắt), giúp quá trình chỉnh màu hậu kỳ dễ dàng hơn.

Hiểu rõ bố cục và ngôn ngữ hình ảnh khi học quay phim cơ bản

Bố cục là cách bạn sắp xếp các yếu tố trong khung hình để truyền đạt câu chuyện và thu hút thị giác người xem.

Luật 1/3

Luật 1/3 là nguyên tắc vàng trong quay phim và nhiếp ảnh. Chia khung hình thành 9 phần bằng hai đường ngang và hai đường dọc.

Đặt chủ thể hoặc yếu tố quan trọng như mắt người, đường chân trời vào các giao điểm hoặc dọc theo các đường này. Điều này tạo ra sự cân bằng, không gian cho câu chuyện và khiến thước phim trở nên hài hòa hơn.

Các góc máy cơ bản

Góc máy không chỉ là vị trí đặt camera mà còn là cách bạn thể hiện cảm xúc và vị thế của chủ thể:

– Eye Level (Ngang tầm mắt): Góc phổ biến nhất, tạo cảm giác trung lập, thân thiện, như một cuộc trò chuyện trực tiếp.

– Low Angle (Góc thấp lên): Đặt camera thấp và hướng lên. Thường được sử dụng để tạo cảm giác chủ thể hùng vĩ, quyền lực hoặc lớn hơn so với thực tế.

– High Angle (Góc cao xuống): Đặt camera cao và hướng xuống. Tạo cảm giác chủ thể nhỏ bé, yếu thế, hoặc cô đơn.

Các loại cú máy căn bản

Sử dụng các cú máy khác nhau là cách bạn kiểm soát thông tin và cảm xúc:

– Wide Shot (WS) – Toàn cảnh: Thiết lập bối cảnh, cho người xem thấy vị trí và không gian diễn ra hành động.

– Medium Shot (MS) – Trung cảnh: Tập trung vào hành động, thường là từ thắt lưng trở lên của nhân vật.

– Close-up (CU) – Cận cảnh: Tập trung vào cảm xúc, gương mặt, vật thể chi tiết, hoặc các chi tiết quan trọng.

Kỹ thuật quay và dựng phim thực chiến

Chống rung và chuyển động máy

Chống rung tối ưu:

Nếu không có Gimbal, bạn nên sử dụng các mẹo thủ công như đi bộ khom lưng (ninja walk) hoặc sử dụng các điểm tựa (tường, bàn).

Chuyển động máy:

Người quay phim cần phân biệt rõ các loại chuyển động máy để áp dụng đúng ngữ cảnh

– Pan: Quay ngang từ trái sang phải hoặc ngược lại.

– Tilt: Quay dọc từ trên xuống dưới hoặc ngược lại.

– Dolly: Camera di chuyển tiến lại gần hoặc lùi ra xa chủ thể.

– Track: Camera di chuyển song song với chủ thể.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên

Ánh sáng là linh hồn của quay phim. Ánh sáng lý tưởng (Golden Hour) – khoảng 1 giờ sau bình minh và 1 giờ trước hoàng hôn là thời điểm đẹp nhất. Ánh sáng lúc này mềm, ấm áp, tạo bóng đổ dài, mang lại màu sắc điện ảnh và chiều sâu cho video.

Trường hợp quay trong nhà, bạn chỉ cần sử dụng đèn Ring Light hoặc đèn LED đơn giản để bổ sung ánh sáng, làm sáng khuôn mặt và loại bỏ các bóng đổ không mong muốn.

Dựng phim cơ bản

Phần mềm: Người mới nên bắt đầu với CapCut vì dễ sử dụng. Sau đó nâng cấp lên Premiere Pro hoặc DaVinci Resolve để có các tính năng chuyên nghiệp hơn.

Kỹ thuật Jump Cut: Là kỹ thuật cắt bỏ các khoảng lặng hoặc đoạn không cần thiết một cách dứt khoát, giúp tối ưu hóa nhịp điệu của video và giữ chân người xem.

Chỉnh màu cơ bản: Áp dụng Preset hoặc LUTs có sẵn để tạo mood thống nhất cho video. Ví dụ màu ấm áp cho vlog, màu lạnh và tương phản cao cho phim hành động.

Xuất video: bạn cần nắm rõ định dạng, chất lượng, tối ưu video cho từng nền tảng YouTube, TikTok, Facebook….

Học quay phim cơ bản là một quá trình biến ý tưởng thành hình ảnh có cảm xúc và câu chuyện rõ ràng. Khi bạn nắm được kỹ thuật về bố cục, ánh sáng và biết cách dựng hậu kỳ hợp lý, video bạn tạo ra sẽ trở nên cuốn hút hơn. Nếu bạn đang muốn bắt đầu hành trình trở thành nhà sáng tạo nội dung, làm video bán hàng hay đơn giản là ghi lại những khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống một cách chỉn chu, hãy đăng ký khóa học quay phim của Master Media Academy ngay hôm nay!